Mapa to nie terytorium
autor: Rex Steven Sikes, tłumaczenie: Tomasz Kowalik

Mapa to nie terytorium.

Ojciec semantyki ogólnej, Alford Korzybski stwierdził Mapa nie jest terytorium, które reprezentuje, ale jeśli jest poprawna, ma podobną do terytorium strukturę, co podnosi jej użyteczność. Oznacza to, że nasza percepcja rzeczywistości nie jest rzeczywistością, ale naszą własną jej wersją, czyli mapą.

Nie ma dwóch osób mających taką samą mapę. Chociaż wszyscy mamy podobną strukturę neurologiczną, u każdego jednak funkcjonuje ona inaczej. Przyczyną problemów w komunikacji jest próba narzucenia innej osobie swojej własnej mapy. Ucząc się rozpoznawania struktury map innych osób uczymy się "widzieć świat ich oczami" i dzięki temu rozumieć innych, odnosić się do nich z szacunkiem i adekwatnie.

Nasze mapy tworzymy dzięki zbieraniu danych za pośrednictwem pięciu zmysłów. Nasze zmysły poddają naszej uwadze pewne aspekty świata, które poprzez procesy neurologiczne, czyli filtry, tworzą nasze wartości, przekonania, kryteria (reguły) i możliwości. Często możemy je wyrazić świadomie, choć większość czasu działają poza naszą świadomością i nie zdajemy sobie sprawy, że możemy je zmieniać tak, aby służyły nam w lepszy sposób.

Kiedy przepuszczamy wodę przez filtr, nie wszystko przez niego przenika. Podobnie informacje "wpływają" ze świata zewnętrznego, a wynikiem jest to (język i zachowanie), co pozostanie po usunięciu (odfiltrowaniu "niepotrzebnych" informacji), zniekształceniu (narysuj żyrafę z głową słonia) i uogólnieniu (wszystkie rude mają ognisty temperament).

Uogólnienie (generalizacja) jest podstawą tworzenia naszych przekonań. (Chociaż - co było pierwsze: jajko czy kura?) Od tego, jakie mamy przekonania o świecie, zależy sposób, w jaki wchodzimy w interakcje ze światem. Najczęstszym ograniczeniem, jakie nam się zdarza, są nasze przekonania. Mamy przekonania dotyczące duchowości, świata, naszych możliwości, środowiska, dobra i zła, sprawiedliwości i niesprawiedliwości oraz tego, czy możemy, czy nie możemy czegoś zmienić.

Wartości są tym, w czego realizację inwestujemy czas, pieniądze i wysiłek. Przykłady: przyjemność, wolność, pieniądze, miłość, uczciwość, integralność. Są tym, co jest dla nas ważne. Mamy ścisłe kryteria czy struktury zasad, jak postępować realizując swoje wartości.

NLP daje nam środki zrozumienia własnej mapy rzeczywistości i map należących do innych. Wiedza ta pozwala nam tworzyć zmianę w sobie i w innych. Pozwala nam także tworzyć niewiarygodne zaufanie, raport i wpływ we wzajemnej komunikacji, przy jednoczesnym zachowaniu integralności drugiej osoby (lub osób).

NLP może pomóc w tworzeniu zaufania, ciepła i zrozumienia u drugiej osoby, przyjaciela albo kogoś obcego, poprzez rozpoznawanie tego, co ważne, a co trzeba wiedzieć komunikując się. Rozpoznanie, na co zwracać uwagę i jak zwiększać swoje umiejętności interakcji z innymi osobami, chroni przed narzucaniem swojej mapy osobom, z którymi masz do czynienia.

Zasmuca mnie, że ewolucja człowieka nie nauczyła nas efektywnie radzić sobie z byciem istotą ludzką. Poczyniliśmy wielkie kroki w wynajdywaniu broni, zanieczyszczeń i śmieci, choć mamy także i wielkie osiągnięcia, jednak nadal borykamy się z takimi sprawami jak sprawiedliwość, szacunek, integralność, tolerancja i akceptacja.

Jest niesamowite, że w naszych czasach, dysponując tak cudowną techniką jak NeuroLingwistyczne Programowanie, ludzie niewiele robią dla ulepszenia najczęstszego i najpopularniejszego zachowania istot ludzkich: komunikacji. Mamy technologię akcentującą proste zasady integralności i szacunku dla innych istot ludzkich niezależnie od rasy, koloru czy wyznania. A nawet niektóre osoby zaangażowane w treningi NLP nie praktykują tego, o czym mówią!

NLP dotyczy tworzenia raportu, przychylnego klimatu komunikacji, szacunku i wpływu. Dotyczy zasobności i zmiany nastawienia. NLP oferuje sposób ulepszenia ludzkiej kondycji poprzez docenianie i zrozumienie innych. W NLP założeniem numer jeden jest odwoływanie się do innych poprzez ich unikalne mapy zamiast narzucania im własnej.

Potrzebujemy zaszczepiać ludziom ideę, że są lepsze sposoby komunikowania się ze sobą. Jako "NLP-owcy" chcemy być modelem dla innych. Chcemy czynić różnicę i rozluźniać napięcia.